Axular aldizkariaren lehen alea 1997ko udaberrian loratu zen. Portada polita aukera genezake garai joanak gogora ekartzeko, hamar urtez gaztetzeko. Bertan euskaldun bikote baten marrazki estilizatua agertzen zen: mutikoa sudurluze eta txapeldunak neska ederra, ezpain handikoa, besarkatzen du. Baina orrialdea pasa, aldizkaria ireki eta lehendabiziko orrialdean ikusitako bikotea, hain eder estilizatua ez izanagatik, hain euskaldun petoak ez irudituagatik, badira (eder eta euskaldunak). Udaletxean, Burlatakoan baina ez du zehazten, euskaraz ere mintzatzearen aldeko kanpaina zaharra, Euskara Zerbitzuek egina. Irudi honek hobeki erakusten digu zeinen hurbil eta zeinen urrun dagoen 1997ko udaberri hura.
PEIO GARCIA. ERMITABERRI I. P. KO ZUZENDARIAHasi zenetik ezagutzen dugu. Hasieratik ekartzen dituzte eskolara gela guztietara ale bana, argitaratzen denean eta eskolako irakasle eta ikasleak irakurtzeko aukera dugu. Nik beti irakurtzen dut, nahiz eta oso osorik ez, beti daude artikulu batzuk bereziki irakurtzeko.
Aldizkaria, orokorrean atsegina iruditzen zait. Marrazki eta argazki asko darama. Baina zerbait aipatzekotan, nik esango nuke, bere aurkibidean ikusten den bezala, edozein motatako artikuluak daudela, Burlatan gertatzen diren gauza asko sartzen ahal direla eta ekintza kulturalak azaltzen dira. Bai, dudarik gabe, aldizkari honetan Burlatako biztanleek badute aukera paregabea beraien intereseko gauza desberdinetaz informatzeko edo kasu batzuetan argitaratzeko (kirolak, kultura, ekimenak, eskaintzak, jaialdiak, iragarkiak.) Oso aldizkari estimatua da herrian.
Ez zaio ezer sobratzen, dena ongi etorria da, eta faltatzea ere ez . Nire ustez jendearen arrean, haiek prestatutakoa argitaratzeko aukera garbia geratzen bada, edonork badaki zer egin dezake eta gai desberdin asko barruan sartzen ahal dira. Garbi dago, gehiena euskaraz dagoela eta orduan euskaldunek irakurtzen dugu. Baina edozein adineko jendea, gazteak, zaharrak, haurrak ......
Lupa bat hartuta burua dantzan jar dezakegu. Aurten 200 urte betetzen dira Hilarión Eslava herrikidea jaio zenetik (bigarren galdera erantzun dizuet, barkatu, ah eta lehenbizikoa ere bai). Urteurrenek lagun omendua gorrotatzen ikasteko balio izaten dute, hildakoen artetik berpizteko eta politikariek argazki piloa biltzeko. Guk hemen frogatuta uzten dugu, aldizkariaren bigarren zenbakian, mendeurren beharrik gabe ere, Hilarion Eslavaz oroitu izan garela.
1998ko neguan artikulu hau argitaratu zen Axular aldizkarian, gaztelaniazko laburpenean esaten den bezala, ikerketa lana. Ardi Beltza edo Interviœ aldizkaria bagina (zentzu onean uler bedi) bezala, inbestigazio artikuluak ere argitara eman ditugu, boteretsuei min egin diezaieketen horietakoak. Udal parkean zeuden 9 hilarrietatik 6 baino ez dira gelditzen. Hiru, beraz, falta ziren. Zer gertatu ote da hiru hilarri horiekin. Thriller baten antza hartzen ahal zaio kasu honi. Jarraituko dugu ikertzen.
JOSE MUÑOZ. BURLATAKO ALKATEALa conozco desde que salió, aunque la sigo más desde hace unos años. Sólo ojeo por encima ante mi desconocimiento del euskara. Si hay algœn tema que considero importante pido que me lo traduzcan. Lo que más me gusta es la abundancia de fotos que ilustran los temas que se tratan.
Además de informar de las actividades propias de Axular, también realiza una excelente labor de divulgación de la cultura y el folklore vasco. Le faltaría que hubiese una breve referencia en castellano para animar a leerla a los que desconocemos el euskara. Me imagino que la leen todas aquellas personas que sienten y viven el euskera.
Bosgarren zenbakitik aurrera barneko orrialdeetara ere kolorea iritsi zen. Ordutik argazkietarako bereziki erabili izan dugu kolorea, eta baita komiki eta Axular Ttipirako ere. Gauza batzuk kolorez eman behar direlako, vintage zaleak izan bagaitezkeen arren, zuri-beltza maite badezakegun arren, ez dago dudarik ikuskizun ikusgarri hau kolorean eman behar zela, munduko kolore guztiak eskas direlarik ere.
ISIDRO RIKARTE. BURLATAKO UDAL EUSKERA TEKNIKARIAArgitaratzen hasi zenetik ezagutzen dut eta, egia esan, atsegin handiz irakurtzen dut, eta ez bakarrik Axular elkartearen berri ematen duelako, baizik eta herrian gertatzen diren gorabehera sozialen eta kulturalen isla delako. Aldizkaria irakurtzea arina dela, testuen eta irudien banaketa orekatua delako. Gustukoa dut ere kulturari ematen zaion pisua, batez ere euskal literaturak duen espazioa. Bestalde, nahiz eta hilabeterakoa ez den ez du galtzen gaurkotasunaren indarra. Jakina, batetik Burlatako argitalpen propioa izateak ahalbidetzen du beste inon agertuko ez liratekeen berriak burlatarrenganaino eramatea, eta bestetik, Burlatakoa bezalako inguru soziolinguistikoa kontuan hartuz, euskaraz izatea gertaera gogoangarri bat kontsideratu ahal da.
Batzuetan iruditu zait estuegi lotua zegoela Axular Elkarteari.Jakina, Axular Elkartearen aldizkaria da eta, beraz, joera hori konprenitzekoa da elkartearen barruko kohesioa egin behar duelako, baina zenbait aletan muga hori ikusi dut.Irakurketa maila desberdinak izaten dira beti: sakona, azalekoa, irudiena... eta kopuruak gutxiagotik gehiagora joango dira irakurketa modu horien arabera. Irakurketa sakonak jakin nahia bilatzen du eta azalekoa kuriositateak eragiten du. Euskaltzaleak izango dira irakurle fidelenak eta sokonenak, gero denetariko euskaldunek irakurriko dute azaletik. Hala ere, udaletxean ikusten dudanez, erdaldunek ere begiratzen du aldizkaria, batez ere irudiak, kuriositatez.
Hasierako zenbakietatik Mikel Gulinak Burlatako historia zaharra gogoratzen lagundu zigun artikulu gogoangarrien bidez. 1999ko udan, 9. zenbakian, adibidez, Casa Azparren, Axularren egoitzaren gorabeherak kontatu zigun. Argazki zaharrak, jakinduri berria. Aipatzekoak ere garai hartako beste kolaboratzaile batenak, Iñaki Ustarrotzenak. Burlata zaharra begietara batzuoi, gogora besteei ekarri ziguna.
ROBERTO. ASKATASUNA I.P.KO ZUZENDARI OHIAEz dut oso ongi gogoratzen noiztik ezagutzen dudan. Segur aski institutura iritsi nintzenean ezagutuko nuen. Hor nonbait gainean topatzen nuelako: irakasle gelan, sarreran, atezaintzako apalategian, zuzendaritzan.... Hasiera batean bertako informazioa oso interesgarria egiten zitzaidan eta ordu libre batzuetan kuxkuxeatzen nuen. Orain ale berri bat ateratzen denean, hartzen dut etxera eramateko eta batzuetan interneten dagoen bertsioari ere begirada bat botatzen diot. Ireki bezain pronto elkarrizketak edo hemengo jendearen iritziak bilatzen ditut; askotan ezagutzen ditut ikastetxeko ikasle edo irakasle ohiak edo ikasleen gurasoak direlako. Bai eta argazkiak ere, jaiak direla eta., edo beste edozer dela eta. Suposatzen dut hau egiten dudala atsegin ditudalako, baina gero dena irakurtzen dut.
Hurbiltasuna, hauxe da gehien atsegin dudana. Eta Axular aldizkarian hemengo jendea, hemengo pasadizoak eta istorioak (eta historia) topatzen ditut. Esan beharra dago hurbila izateaz gain, oso aldizkari ona lortzen duzuela. Ongi idatzia dago eta kalitate handiko aldizkaria da, oro har. Dudarik gabe. Ez dugu ahaztu behar Iruñerrian gaudela eta euskaldunok hutsune asko ditugula. Gure inguruan ez da euskara gehiegi entzuten (zorionez gero eta gehiago). Kasu batzuetan euskara hizkuntza akademikoa, besterik ez da. Egoera honetan Axular aldizkaria eta beste batzuk hutsune hauek betetzen dituzte. Euskaraz bizi ahal izateko pausoak dira, normaltasunez, eguneroko bizitzan integraturik, eta gainera gustu handiarekin egindakoak. Kiosko batera joaten naizenean, aldizkari asko topatzen ditut kazetari profesionalek eginak, baina erdiaren erdiak ez dit ezer esaten. Axular, Hiru Herri eta beste batzuk, berriz, interesgarriak dira, oso. Lehen esan dudan bezala, oso hemengo da eta ez luke hori galdu behar.
Niri interesatzen zaidana hemengo gauza txikiak dira. Txikiak komillen artean, Burlatarren eguneroko bizitza osatzen dutelako: nola sortu zen Pilota Eskola, zer gertatzen den guraso elkarteetan, zer iritzia duten gai batzuetaz, Peñak egoitza berri bat duela, Ludotekan zer egiten den, ...Ni neu ez naiz Burlatarra, Iruñekoa baizik, baina hala ere hemengo argazki zaharrak oso gustuko ditut. Atal hau mantendu edo indartuko nuke. Bestalde, ez dut uste ezer sobratzen denik. Agian artikulu gehiago eskatzen ahal genuen, baina suposatzen dut lan handia egiten ari dela momentuz lortzen diren aleak kalera ateratzeko, eta eskertzeko da.
Pasatzen den edonork irakurtzen du. Institutuan bi irakurtzeko era ikusi ditut. Sarreran dagoenez, jendeak hartu eta begirada bat botatzen dio: gainetik ikusi, argazkiak begiratu eta batzuetan zeozer aukeratu eta irakurri, haginlarian egiten dugun bezala zain gaudenean. Irakurtzeko modu hau jende askok egiten du: gurasoek tutorearen zain daudenean, ikasleek atsedenaldietan edo liburutegian, irakasleok edo atezainek tarte libreetan... Behin jakin mina piztu zaigunean, etxera eramaten dugu lasai irakurtzeko edo aurkitu dugun zerbait besteei erakusteko.
Euskal ohiturak berpiztu eta sustatzea beti egon da Axular elkartearen asmoen artean, Aldizkari honetakoen artean ere. Olentzero da haietako bat. Baita Lukas Aierberen ohitura gero eta errotuagoa, Inauterietan, eta beste hainbeste. Hemen, argazki honetan, Olentzero ageri zaigu, Cordobillako gazetak Errege Magoez esaten duen bezala, Felixen antza misteriotsua eta kasualitatezkoa duelarik.
XABI. A.E.K.ko ARDURADUNAAldizkaria duela urte asko ezagutzen eta irakurtzen dut. Gauza asko gustatzen zait, herriko ekimenen berriak eta herriko tokien eta jendearen argazkiak. Herriko jendearen gora beherak kanpoan dagoen norbait, zerbait esanguratsua egin duen norbait... Burlatan edota edonon ekarpen handia da, informatzeaz gain, euskara hutsezko informazioa, irakurmena... Nire ustez oso ongi dago. Guk euskaltegian banatzen dugu eta jende ezberdinak irakurtzen du edo jasotzen du, asko ez dira Burlatakoak.
Burlata zerk egiten duen hasi gintezke eztabaidatzera: mugek, foru legediak, Burlata existitzeko ohiturak, ala zerk. Niri galdetuko balidate (ez didate galdetu behar) erantzunen nuke ongi geratzeko moduko esaldi batekin, Burlata burlatarrek egiten dutela. Egunero karriketan, nahiz agurtu ez, ikusten ditugun aurpegiak, gureekin bat zahartzen doazenak, eta kanpotik gatozenean, nahiz jakin ez, etxean gaudela sentiarazten digutenak. Aldizkariak burlatarrei kasu berezia egin die. Arrakasta poxin bat eduki dutenak elkarrizketatu ditu, hemen betidanik bizi izan direnak ere, herriaren alde lan egin dutenak. Ondoko argazkian Joaquin Campion txistulariari elkarrizketa egin zitzaionekoa.
Burlatarrak elkarrizketatu, eta Burlataratuak ere bai. Kultur Astean antolatu ikuskizunetara etorriei ere arreta berezia eman die aldizkariak betidanik, eta ahal izan denean gurera ekarri ditugu, elkarrizketa egiteko. Ezin aipatu gabe utzi Oscar Beorlegui kolaboratzailearen bitartez lorturiko elkarrizketa musikal primerakoak, esklusiban gainera, puntaz puntako artistei. Ale honetan Barricadakoei, eta orain hiru urte, esaterako, irudian ikus dezakegun Ruper Ordorikari.
MAITE EZKURRA. BURLATA AUZOKIDE BATZARREKO ORDEZKARIAHasieratik ezagutzen dut, Axular Elkarteko bazkide naiz eta orain dela 10 urte elkartearen batzar nagusian aurkeztu zen proiektua eta denok txalotu genuen. Oso ona iruditu zitzaigun eta gainera Burlatan, euskera hutsean aldizkari bat argitaratzea sekulako desafio zelako eta Euskal Herria osoari begiratuz ere euskeraz aldizkarien ekoizpena oso murritza zelako; gaur egun ere horrela ikusten dut, hamar urte irauteak euskara hutsean argitaratzen meritu handia du.
Nik irakurtzen dut, batzutan sakonago eta bestetan gainetik, segun ze interesgarri datorren bere orrietan, baina ateratzen den aldiro, gustura hartzen dut nire eskuetan. Elkarrizketak oso interesgarriak izaten dira. Axular Elkarteak urtean zehar egin dituen ekitaldiak ere: mintzaldiak, liburu aurkezpenak, eta abar.., askotan aldizkaria aprobetxatzen du elkarrizketa berezi bat egiteko idazleei edo mendizaleeiÉ. Oso interesgarriak izaten dira.
Gustukoa dut ere, Burlatako hainbat herritar bitxi edo ospetsuari buruz idazten denean edo elkarrizketak egiten dietenean; baita ere Burlatan gertatzen diren gertakizunak agertzen direnean.
Axular Elkartearen helburu nagusia beti izan da euskal kultura, euskara eta ohiturak zabaltzea eta Burlatak euskal nortasuna berreskuratze lanetan erreferente bat izan da. Horretarako sortu zen Axular eta Aldizkaria tresna egoki bat ikusten dut gure helburuak lortzeko; eta bere eraginadauka: alde batetik Burlata osoan Axular Aldizkaria ezagutzen delakoz eta gainera dendari askok berea egiten dutelakoz, bere iragarkiak aldizkarian paratzen dituztelako eta diru laguntza horri esker besteak beste, Aldizkaria doanik banatzen da herrian.
Oso erreza da aldizkari bat eskuetan hartzea eta akats nabarmentzea baina esan beharra dago hor dauden bazkide guziak bere lana doanik egiten dutela eta hori txalotzekoa da. Hori argi utziz, azpimarratuko nuke behar bat ikusten dudala, bazkideen txokoa hain zuzen. Leku horretan bazkideok gure hausnarketak, ideiak eta abar botatzeko; egun "adierazpen askatasuna" ez dagoenez, eta medio guztiak kontrolpean eduki nahi duten biztanleen pentsamoldeak, beharrezkoak dira "txoko libreak". "Atzerritarren txokoa"... Argazki gehiegi daude askotan eta errepikatuak ere. Nire ustez, gehien bat Axularreko bazkideen inguruan ibiltzen direnek irakurtzen dute: bai familiakoek, lagunek, eta baita ere Ermitaberri eta beste euskal ikastetxeetara bidaltzen dituzten haurren gurasoek, eta baita ere irakaslegoa. Irakurri baino gehiago, nire ustez Burlatarrek ikusi egiten dute Aldizkaria, burlatarren argazki ugari ateratzen dira; herrian egiten diren zenbait ekitaldietan parte hartzen dutenei Axular Aldizkarian agertzen dira askotan
Axular aldizkariak argazki kiloak eta kiloak argitaratu ditu, edo metroak eta metroak, edo argazkiak neurtzeko balio duen unitateak eta unitateak (pixelak?). Horixe izaten baita momenturik politena, aldizkaria hartu eta irudietan ezagunak eta ezagutzekoak ikustea, jendea gehienetan ongi pasatzen ikustea. Idatzitakoa baten batek irakurriko du, pentsatu nahi dugu, baina, esaguzue irudi bat ez ote den milaka hitz hauek baino hobea. Irudian Amaia Dorregarai, Olaia de Carlos eta Unai Rodergas ikasturte hasieran Ermitaberrin. Ez daukat hitzik.
AMANDA AMAYA. INMIGRANTE COLOMBIANALlevo 6 años en Burlada con mi marido y mis hijos, poco a poco hemos venido casi toda mi familia.
Cuando vinimos creíamos que veníamos al País Vasco, no entendíamos bien como era esto de las autonomías. Allí conocíamos algo ya que se ve la ETB-2. Cuando fuimos a matricular los niños nos mandaron directamente a modelo de castellano, el euskera nos lo pusieron mal, luego vas conociendo y ves que la cultura vasca, la ikurriña, etc. no quiere decir que sean etarras, como algunos nos quer’an hacer creer. Algunos sobrinos estudian euskera en modelo "A" y los de Huarte van al modelo "D".
La revista de AXULAR si que la conozco, ya que en algunas casas donde trabajo la tienen y a veces la hojeo. Tiene muchas fotos y aunque no entiendo nada, es fícil de verla. Saca cosas interesantes de Burlada como las inundaciones etc., también viene algo en castellano y facilita algo el entender de que va. Cuando llegamos nos falta mucha información sobre la cultura vasca, el euskera... y nosotros queremos conocer y por supuesto integrarnos, pero falta información y también hay algo de rechazo a los inmigrantes. Algunos quieren aprender euskera pero creo que no sale muy barato. Algunas veces hemos ido a espectáculos organizados por AXULAR como cine en la calle o payasos, pero si no entiendes nada te aburres y te vas.
Belatzek iaz erakutsi zigun deabru bat nola marraztu, pausoz pauso. Ez dakit zenbat ahaleginduko ziren deabrukeria horietan sartzera, eta zenbati Belatzen ereduan bezal-bezalakoa aterako zitzaien. Suerte du Axularrek Belatz bezalako komikilari ona bere lerroen artean edukitzen, nahiz eta batzuetan engainatu nahi gaituen eta guk ere deabru bat marraz dezakegula sinistarazi. Ezin dugu Polorenak ere ahaztu.
PEIO IRIBARREN, ERMITABERRI GURASO ELKARTEKO PRESIDENTEADago sei hilabete aldizkaria ezagutzen dudala eta ez dut asko irakurtzen. Gehien atsegin dudana, argazkiak eta istorioak dira. Uste dut ongi dagoela eta interesgarria dela denetzat, bai heldu eta txikirentzat ere.
