Urte sasoiekin aitzinera egiten dugu, dagoeneko udan gaude eta artikulu honetan udaren ezaugarri- ak aurkituko dituzu: beroa, sikatea eta oroz gain ekia. Ekia gain-gainean bere ahalmen guztiarekin. Jar zai- tez Nogalerako zuhaitz eder baten itzalpean eta irakur ezazu artikulu eder hau.

Eguzkiaren urtaroa den honetan, eguna bukagaitza bihurtzen zaigu, eta gauak, berriz, urtearen laburrenak. Jakina denez, udaldiaren ezauga- rririk nagusienak beroa eta lehortea ditugu, bi ezaugarri hauek behin eta berriz agertzen zaizkigu udako hilabeteetan. Udaldian, urteko egunik luzeenak izaten dira eta honen ondorioz eguzkiztapen handiena dugu, hori dela eta, udako beroa biziki gogorra izan ohi da. Udako solstizioan (ekainaren 21ean) hasi eta udazkeneko ekinozioan (irailaren 23an) amaitzen den urtaro honetan egun euritsu batzuk ere ager daitezke, Iruñean adibidez uda osoan bataz besteko hogeitahiru egun hain zuzen ere, dena den euri izateko aukera beherantz egitea da normalena.

Ekainak udaberriaren amaiera eta udaren hasiera suposatzen du. Dena den, hilabete honetan barna eta batik bat azken urteotan behera- kadak gertatzen dira, udaberriaren jarraipenaren seinale, oraindik gainditua ez dela isladatuz. Hala ere, hilabetea aurrera doan heinean udako beroaldiak eta epe monoto- noak agertzen zaizkigu, hots, egun bero, lehor eta baretsuak. Ekaina ere, udako hilabeterik euritsuena dugu Iruñerrian. Hilabete hau, garagarrila, garagarzaroa, baguila, errearoa eta arramaiatza izenekin ere ezagutzen da. Izen hauetariko batzuek adierazten digunez hilabete hau garagarraren hilabetea zen, Bizkaian izan ezik, izan ere, herrialde honetan garagarraren hilabetea uztaila zen. Zuberoan berriz, ekaina, eki edo eguzkiaren hilabetea zen. Ongi dakigunez, hilabete honetako jairik garrantzi-tsuena San Joan gauarena da. Gau honetan, eguzkiaren omenez piztutako suteen inguruan askoz errezago suertatzen omen zen bikote aurkitzea, eritasun batzuei sendabide aurkitzen zitzaien eta, beste gauza askoren artean, etorkizunerako eskabideak ere egiten ziren.

Uztailean uda finkatzen da, udaren erdia baita eta bero gogorra dator. Egunean tenperaturak oso altuak dira eta gauean tenperatura ez da gehiegi jaisten, beraz, sarritan beroa itogarria da. Zenbaitetan iparraldeko haize hotza datorkigu eta udaren barnean egun suabeagoak gertatzen dira. Lehen esan dugunez, Bizkaian hilabete hau garagarrarena da, hau da, garagarrila. Hala ere, garila, uztaile, ustaile, uztarila eta uztaila bera dira bere izen ohikoenak. Hilabete hau uztaren hilabetea edo ilargia zen, dena den, uztarekin erlazionaturik egoteaz gain, oparotasunarekin eta gariarekin ere lotura estua du uztailak. Beste batzuentzat, uztaila izerdiaren aroa da, hauen ustez ere, denboraldi aproposena siesta ederrak egiteko. Uztailaren jai esanguratsuagoak San Ferminak dira, hiriburukoak eta Lesakakoak, hilabetearen amaieran, Elizondon egiten den Baztandarren Biltzarrak ere ospe handia dauka.