..UDABERRIAN MENDIRA TXIRRINDULAREKIN

Testua: Xabi Zelaia

Otra vez estamos en primavera y como casi siempre en esta época, os proponemos una vuelta bicicletera de nivel medio alto. También es posible hacerla con menos nivel, pero en muchos trozos habréis de empujar la bici.
La vuelta es muy interesante, conoceremos valles cercanos a nuestro pueblo, montes, bosques con gran variedad de arbustos y árboles: pinos, hayas, robles descomunales, fresnos, bojes, acebos... y podremos ver una variedad de “bosque” que surgió el siglo pasado y al que llaman antenas de telefonía y en los montes de alrededor los “bosques” eólicos, dicen que aguantan bien el viento. Por desgracia tendremos que acostumbrarnos y tomarlos como parte de la vegetación. Por último si no sois bicicleteros, os invito a dar la vuelta a pié, si sois buenos andarines no os costará más de 6 horas (sin subir al monte Ostiasko) con almuerzo y paradas incluidas

Udaberria berriro ailegatu da eta urtero bezala, naturak disfrutatzeko parada ederra eskaintzen digu. Burlata inguruan dauzkagun basoak, beren mila zuhaitz eta zuhaiska mota ezberdinak, galsoroak, mendiak, animaliak eta abar, ibilbide honetan ezagutzen ahal ditugu. Gaurko honetan, txirrindulariek, beren erresistentzia eta indarra frogan jartzeko buelta ederra dute. Dena dela, pixka bat gutxiago ibili nahi dutenek aukera ezberdinak dituzte ibilaldia laburtzeko. Lehendik aipatu behar da, bidea luze samarra dela, osoa egiten bada.

Ibilbidea Burlatatik hasi, Ezkaba edo San Cristóbal mendia (895m.), Ostiasko edo Ortzikasko mendia (978m.) eta Narval mendia (717m.) zeharkatuko ditugu, bukatzeko Miravalles mendia inguratu eta berriz Burlatara. Nahi badugu, gailur guzti hauek igo gabe uzten ahal ditugu, baina igotzea merezi ez duen bakarra Ortzikasko mendia da. Hemendik animatzen zaituztegu Burlata inguruko perspektiba ezberdinak goza ditzazuen.

Burlata-San Cristóbal-Makirriain
Burlatako “casa de ejercicios”etik hasi eta iparreko ingurubidean COTUPek duen geltokitik hasten den pista on bat hartuko dugu, lehenengo puska hau oso ezaguna da, Ezkaba mendiko bizkar osoa segituko dugu, bizkar erdian guda garaian gotorlekutik ihes egin zutenen oroimenean dagoen monumentutik pasatuko gara eta pinudiko bidexka polit batetik errepidera eta Alfonso XII. gotorlekuraino ailegatuko gara, hor daudela gozatu Pirinio eta hego aldera dauden bista ederrak.

Iparraldetik, gotorlekua inguratzen duen bidea segituz, beste pinudi batean sartuko gara. Hortik jaitsiz, iparraldean dagoen bizkarreko pista batean agertuko gara. Ipar-mendebaldera bizkarra beherantz doa, dena den guk eskuin aldera (hego-ekialdera) segitzen duen pistatik joko dugu, oso agerian ez dagoen ur sortze edo iturri batetik pasatu eta gero eta 500m. inguru egin eta gero, ezkerraldera ateratzen den pista bat (ez oso nabaria) hartu behar da. Bere- hala oso aldapa- tsu bihurtzen da eta zuzen, “corta fuegos” antzeko toki batetik eta pinuen artean, Garrués herrira ailegatuko gara, Ezkabarte haranean erabat sartuta gaude. Garrués herritik, errepidetik Makirriain herri- ra joanen gara.



Makirriain-Nagiz erreka-Sorauren
Herria zeharkatuko dugu eta azken etxea pasatu eta gero, eskuin aldera gorantz doan pista -ez oso ona- hartuko dugu, ur depositotik pasa eta iparraldera joanez, oso toki harritsu eta bukaeran oso aldapatsutik, lepo batean agertuko gara, 680 metroetako lepoa, herri gainean.

Jaitsiko gara pista hori jarraituz, baina orain askoz hobekiagoa, bidegurutze bateraino. Hortik eskuinera eta pista oso ona bihurtzen da, berehala kate batek itxiko digu bidea, eskuinera doan pista ez dugu hartuko, aurrera segitu eta azkar Soraurendik igotzen den pistarekin topo eginen dugu: Nagiz erreka dugu begibistan. Hemendik hurbil ermita eta baserri bateko hondakinak daude.

Toki honetan aukera izanen dugu Ortzikasko mendira hurbiltzeko ala Sorauren aldera joateko: Mendira igotzeko Nagiz errekako pistatik gora jo, hesi bat pasa eta gero nahiko okertzen da eta hau segituz Anoz gainean dagoen leporaino ailegatuko gara, Anoz eta Odietako harana eskuragai izanen ditugu. Hortik erabat eskuinaldera doan pistak gailurrera hurbilduko gaitu. Pista hau hasieran txarra da, baina gero txarragoa. Gailurra zapaltzeko ez dago bide oso nabaria eta sasien artean oinez ibili beharko da modu txarrean, horregatik hori egitea ez dut aholkatzen.

Beste aukera Sorauren aldera joatea da eta horretarako Nagiz errekako pista behera segituko dugu eta ziztu bizian herrian egonen gara.

Sorauren-Narval-Burlata
Sorauren herrira zubi zaharretik sartuko gara eta eskuin aldera, errepide zaharretik, Orradre jatetxeko etxe ondoan igotzen den Larzabal kaletik joanen gara. 250 metroetara iturri bat aurkituko dugu eta aurrera segituz, 100 metroetara, eskuin aldera doan pista txarretik sartuko gara. Antena bat pasatuko dugu eta pista hobetuko da, aldapa gogorra dago hasieran, pinudi baten ondoan gauden bitartean, aurrerago suabeagoa da baina fuertea ere gehienetan. Orikainetik etortzen den beste pista bat hartuko dugu eta gailurreraino ailegatuko gara. Gailurreko pinuditik sartu behar garela kontutan izan behar da, goian dagoen buzoia ikusteko.

Hemendik oso gutxi falta zaigu gure ibilbidea bukatzeko. Gailurreko pinuditik atera eta aurrez aurre Atarrabia eta Burlata dauzkagu. Ezkerraldean alanbrezko hesiaren ondoan dagoen bidetik jaitsi lepo bateraino eta hortik zuzen joanez, oso teknikoa den bideska batetik, ekialdeko saihesbidearen ondoan dagoen ur depositoetan agertuko gara. Saihesbidea goiko partetik gurutzatuko dugu eta oso ezaguna den Miravalles inguruan doan Santiagoko bidea jarraituz, Burlatako kanposantuko errepidetik etxera ailegatuko gara.

Zeharkaldia oso luzea eta gehiena oso aldapatsua. Artikuluan datu asko agertzen dira, baina hala ere nork bere sena erabili beharko du zenbait tokitan bide ona aurkitzeko. Zoragarriak dira leku guztietatik ikusten diren paisaiak, hemen gutxi aipatu dugu horretaz, baina hori atzenduko ez duzuen gauza bakarra izanen da (nekeaz aparte). Mapa bat oso erabilgarria izan daiteke, “Mapa Topográfico Nacional de España, 115-IV Antsoain” hain zuzen ere.