.Koldo Irigoien, Burlatar egin zaigun irunberritarra



Testua: Mattin Ugalde
José Luis Irigoien, Koldo para los amigos (que son muchos) y párroco de San Blas desde hace ya un tiempo, nos cuenta un poco de su rica vida: infancia en Lumbier, de cura en Allo, Azagra y Garaioa, su llegada a Burlada... Y su amor por la tierra y sus gentes, que le distingue especialmente entre nosotros
San Blas parrokiako erretorea denak bere paperez eta ardurez beteriko bulegoan jaso gaitu, telefonoak eta hainbat pertsonen eskakizunek utzi dizkiguten unetxoetan bere bizitzaren gorabeherak azalduz.

Zer moduz zure haurtzaroa?
Herri giro atseginean biziz izan nintzen xikitan, Irunberrin. Eskolako maisuak onak ziren, on eta zintzoak, garaiko beste maisu batzuekin konparatuz, nahikoa irekiak. Giro xehe hartan gustura hazi nintzen, bai.

Eta gero...
Gero, oinarrizko ikasketak amaituta, Iruñeko Apezgaitegira joan nintzen:prestaketa luzea zen eta urte gogorrak izan zirela erran dezaket. Lehen bost urteetan humanidades (gizajakintzak) ikasten, filosofiako hiru urte geroago eta teologiako lau azkenik. Apeztu baino lehen, nolabait erabakia ongi hausnartzeko, urte bat eman genuen hiru kidek Bartzelonan, parrokia batean: Luis Aramendia, Migel Portillo eta hiruok.

Beraz, 23 urterekin eta apeza...
Halaxe. Hirurogeita bederatzigarrenaren Uztailaren 13an izan zen ospakizuna eta Lizarraldeko Solanara (Jurramendiko eguzkialdera) bidali ninduten, Allo herrira. Herri ireki bat, non oso gustura egon nintzen ia lau urtetan; hasiera polita izan zen.

Ni mendialdekoa izanik, ama Zaraitzuarra nuela (Espartzakoa), nora eta Nafarroako beste zonalde diferente batera eraman ninduten, Erriberara. Azagra herrian eman nituen hurrengo bortz urteak, niretzat nahikotxo ulergaitza eta, aldi berean, aberasgarria izan zen mundura, nafar tenperamenduaren (izaeraren) aniztasuna ezagutarazi zidan esperientzia.

Eta naturaz, zer?
Mendira joateaz gain, ahal nuen guzietan, beti nuen naturaz zerbait teknikoa egiteko interesa eta Samiañigon (Sabiñánigo, Huesca) hiru urtez egon nintzen ikasten, beharrezko baimenak lortu ondoren, noski. Hori egin ondoren Erriberara bidali nahi ninduten berriro baina nik kupoa beteta nuela erantzun nuen, eta zigorra izan balitz bezala mendialdeko bi herri txikitara joatea egokitu zitzaidan, Aezkoan. Garaioan bizi, garai haietako gazte mugimendua animatzen haran haietan eta, horrela, bi ekimen garrantzitsu atera genituen altzinerat: Oihana kooperatiba eta Orreagako Eskola Profesionala. Bai gustura egon nintzela! Ber aldian, nire tesia egin nuen, behi gorriari buruzkoa (Piriniotako behiaz).

Aste kulturalak ere egiten genituen, nekazal formakuntzaz eta gure kulturaren hainbat kontuez. Dena den, eskola ez zen aurrera atera eta nituen ilusioak piska bat moteldu ziren. Orduan, Burlatan zeuden Eugenio Lekunberri eta Jesus Goldaratz kideak nolabait nitaz oroitu eta Cirarda apezpikuari San Blasera ekartzeko eskatu zioten.
Burlatan, San Blaseko erretore
Bai, hemengo parrokoa izateko mugitu ninduten. Erran behar dut asko-asko kostatu zitzaidala hemengo girora egokitzea... Pentsa, herriz herri ibilia nintzen ordura arte.
Gainera, Burlata hazten ikusi dugu, parrokian beti jendeari irekita egoten saiatu garelarik, guztiei zerbitzua eta elkartasuna zabaldu nahian. Euskara eta herri kultura sustatzen aritu gara, baita gaur egun ere.

Mendizaletasuna ere aipatu behar dut: mendi astea urtero eginez, kanpaldiez, txangoez... jendeari bere lurra ezagutzera ematea eta maitatzea ahalbideratu nahi izan dut, lurrarekin bat egin dezagun eta bera parte garela kontura gaitezen.
Hau guztia estilo batez: komunitatea egiten saiatzen. Gure asmoa hori da, topaketa bat sortzea, topagune bat non jendea elkar ezagutuko den. Apaiza bezala ez naiz agente kultural bat, Jainkoaren Erregetzaren baloreak ezagutarazi nahi baititut, baina Jainkoa pertsona osoa hazten denean egiten da presente: horregatik esandako guztia, lurra ezagutzearena eta topagune izatearena, pertsonaren hazkunde osoari laguntzeko.

Baina garaiak aldatu egin dira...
Bai, gizartea aldatu egin da: ez da hain partizipatiboa eta leku guztietan nabaritzen ari da, erakunde guztietan. Zergatik? Alde batetik, erakunde ofizialei asoziazionismoa ez zaie interesatzen, kritikoa delako; eta, bertzetik, gero eta gehiago geratzen garelako etxean, erosotasunaren menpe.

Zure biz-ifilosofia zein liteke?
Begira: norbera saiatzen da bizi duena kutsatzen, eta nirekin berdin: natura, mendia, kreazioa, Jainkoaren maitasuna... Txikitan, maisuak Leireko mendizerrara eraman gintuen eta dena (mendia, basoa, paisaia) hain ongi, biziki, azaldu zigun zeren harrapaturik geratu nintzen, lotuta. Hor jaio zen nire naturarekiko miresmena eta hainbat gauza.

Azkenik, zein uste duzu dela Elizaren erronka gaur egun?
Gaur egun oso une gogor batean gaude fedearen transmisiori dagokionez: jendeak ez ditu ezta oinarrizko gauzak ere ulertzen, gurasoek ez dute fedeaz ezer komunikatzen etxean (fedeaz eta hainbat gauzetaz). Baina badakigu nola egin behar dugun lan: jendearengandik hurbil, gurasoekin, ilusioz, fedean eta bizitzan sakonduz...
San Blasen ezin gara sobera kexatu, bertze lekuekin konparatzen badugu batez ere: bada gogorik.