.Karrikaluze Elkartea
Euskaraz: nonahi, noiznahi eta edonorekin  
Testua: Axular
 

Izenak azaltzen duen bezala, Atarrabiako euskaldunen elkartea dugu. 1998ko irailean hasi ziren lagun hauek elkartzen eta bi urte pasa ondoren, helburuak, ezaugarriak eta abar adosten bukatu zuten. Honen ondorioz KARRIKALUZE EUSKALDUNON ELKARTEA sortu zuten eta elkartearen helburu nagusia euskara gizarteratzea da. Beraien barne funtzionamendua zazpi batzor- detan banatzen da: Koordinaziokoa, Hausnarketakoa, Azpiegiturakoa, Gaxetari taldea, Zerbitzuak eskaintzekoa, Laguntzaileena eta orain dela gutxi Kultur Taldea. Batzorde bakoitzak bere lanak egiten ditu eta, ikusiko duzuenez, arlo dezentetan mugitzen dira.

ELKARTEA ETA FUNTZIONAMENDUA
Karrikaluze 70 bazkide inguruz osatua da. Hilero 6 euroko kuota ordaintzen dute eta hori lokala mantentzeko eta hainbat jarduera martxan jartzeko erabiltzen dute. Elkarteak alokatua duen lokala Ribed Parkean dago, eta horretan bi gela eta bi bulegotxo erabiltzen dute. Normalean Atarrabiako Udaletxetik eta Nafarroako Gobernutik laguntzak jasotzen dituzte eta, gero azalduko denez, egitasmo zehatz batzuetan Burlatako eta Uharteko Udalek ere babesa eman diete. Euskadiko Kutxaren dirulaguntza ere batzuetan eskuratu izan dute.

 

Nos hemos acercado hasta el pueblo vecino de Atarrabia para conocer de primera mano cuál es la labor que viene desarrollando la Asociación KARRIKALUZE. Su lema lo dice todo: en cualquier sitio, con cualquiera y en cualquier momento, pero EN EUSKARA

ATARRABIAKO EUSKARAREN EGOERA
Egun, Atarrabian 10.000 pert- sona inguru bizi dira eta 1000 lagun gutxi gorabehera euskal- dunak dira; Iruñeko udalerrian horrelatsuko datuak dituzte. Dena den, Atarrabian azken errolda 1996. urtean egin zen eta urte horretatik hona egora pittin bat aldatu da, gazte asko D ereduan eskolatu direlako eta gaur egun gazterianen % 25a euskalduna da. Beste kontua da gazte horiek normalen euskara erabiltzen dutenentz. Zentzu horretan aipatzekoa da euskararen erabilera nahiko larria dela Atarrabian: eskolatik kanpo oso gutxi egiten dute euskaraz eta Karrikaluzeren ustetan gakoa horretan datza: ERABILERAN. Helduen datuak, alderantziz, askoz txikiagoak dira: % 6-7 bakarrik da euskalduna baina beraien erabileraren datuak oso onak dira. Hezkuntzari erreparatuz, datuak gero eta hobeak dira: D ereduaren matrikulazioa % 50 inguruan dago Atarrabian eta goranzko joera duela ematen du.

 

ESKU ARTEAN DITUZTEN EGITASMOAK
Xuka agerkaria. Karrikaluzek egina, bi hilabetero plazaratzen dute. 650 inguru ale banatzen dira Atarrabian zehar, bai etxeetan, baita komertzioetan ere. Horretan elkarteak berak antolatzen dituen jarduerak eta Atarrabian egiten diren hainbat ekintzen berria izateko aukera dago.
Merkatari euskaldunen errolda. Karrikaluze elkartearen lehenen- goetako proiektua da. Dendaz denda joan ziren Karrika-luzekoak jakiteko zeinetan jende euskalduna zegoen eta galdetegi bat aurkeztu zuten. Inkestetan agertzen ziren datu guztiak bildu ondoren eta baldintza batzuk betetzen zituztenekin, hitzarmen bat sinatu zuten. Horren ondorioz dendak edo tailerrak ordutegi osoz lagun euskalduna izatera konprometitzen ziren eta “EUSKARAZ NONAHI HEMEN ERE BAI” lelopeko pegatina jaso zuten. Karrikaluzekoek, hitzarmen honen bidez, Xuka agerkarian, eta propaganda moduan, Atarrabiako mapan komertzio horiek kokatuak jartzen dituzte eta itzulpen zerbitzuak eskaintzen dizkiete.
Lan poltsa. 2002ko udan martxan jarri zen. Zerbitzu honen bidez Atarrabiako eta inguruko gazteei, batez ere ikasleak direnei, euskaraz lan egiteko aukera eman nahi zaie. Bidenabar D ereduko gurasoei ere etxean lagun euskalduna izateko aukera ematen zaie, bai etxekolanetarako baita haurrak zaintzeko ere. Iaz oso balorazio ona egin zuten zerbitzu honetaz eta aurten oraindik egin gabe dago.

70 personas se dedican en su tiempo libre a potenciar el uso del euskara en Atarrabia. La asociación trabaja diferentes ámbitos de uso: Publicación XUKA, Censo de comercios euskaldunes, Bolsa de trabajo, Medición de uso del euskara en la calle, Proyecto Kuadrillategi, Comisión de Cultura

Kale neurketa. Kale neurketa bi urtero egiten da. Soziolinguistikan hizkuntza baten erabilera neurtzeko erabiltzen den metodoa da. Euskal Herriko Soziolinguistika Institutua den SEI elkartearen laguntza behar izan zuten kale neurketa nola dabilen jakiteko. Arau batzuk jarraituz, ibilbidea zehaztu, eta horretan zehar bueltaka ibili behar dute hainbat orduz eta entzuten dutena erregistratzen dute. Kalean dagoen jendeak ezin du jakin lan horretan ari direla eta bakarbakarrik entzundakoa neurtzen da. Datu horiek ahalik eta fidagarrien izaten saiatzen dira Karrikaluzekoak. Kale neurketak emandako datuek adierazten dute non dauden hutsunerik handienak. Azkeneko kale neurketan gazteek euskaraz oso gutxi egiten dutela konturatu ziren eta honen ondorioa KUADRILATEGI egitasmoa da.
Kuadrilategi proiektua. Proiektu honetarako Atarrabia, Uharte eta Burlatako Udaletxeko Euskara Zerbitzuekin harrema- netan jarri ziren eta haien laguntza jasotzen dute. Kuadrilategi Gipuzkoako enpresa bat da, pedagogoz osatua, eta helburua 14-16 urteko gazteen kuadriletan euskaraz hitz egiteko ohitura bultzatzea eta sustatzea da. Karrikaluze elkartean, asko eta asko begiratu ondoren, egitasmo hau aurkitu zuten eta abiatzea erabaki zuten. Proiektuan Karrikaluze elkarteak kudeatu besterik ez du egiten, hau da, gazteekin ez du inolako harremanik. Hiru sustatzaile edo monitorek 100 orduko ikastaroa egin zuten enpresako pedagogoekin eta pasa den urtean Burlatako gazteriarekin esperientzia hasi zuten.

Orokorrean, gazteei zuzendutako aisialdi eskaintza da eta kuadrilen barnean euskararen erabilera sustatzea lortu nahi dute. Kuadrilategi proiektuak berezitasun bat dauka: banan-banan izena eman beharrean kuadrilaka egin behar dute. Honekin beren kuadrilen barnean nahiko babestuak sentitzea lortzen dugu. Bete behar dituzten baldintzen artean kuadrilategin dauden bitartean, euskara hutsez egin behar dutela da. Izena eman ondoren, tailerrak eta ateraldiak larunbat goizetan egiten dituzte. Gazteek proposatzen dute zer egin eta sustatzaileen laguntzaz bideratu egiten dute. Adibidez ikasturte honetan egin diren tailerren artean henna edo masajekoak aipatzekoak dira. Ateraldiak ere egin dituzte, adibidez, Altsasura joan ziren eta hor Lasarteko eta Aretxabaletako proiektu honetan ari diren beste gazteekin asteburua pasatu zuten. Kurtsoaren hasieran bost kuadrilak eman zuten izena eta horietako hiruk ikasturte osoa eman zuten.
Egitasmo honek bi ikasturteko iraupena dauka eta bi urte horietan ematen diren prozesu- ak Kuadrilategi langileek aztertu eta ikertu egiten dute. Hasiko den ikasturtean bigarrena izanen da eta berriro izena emateko epea zabalduko da. Urrian, sustatzaileek Paz de Ziganda eta Askatasuna institutuetara joko dute eta horietan aurkezpena eginen dute. Gutxienez pasa den urtean aritutako kuadrilek jarraituko dutela uste dute.

El proyecto Kuadrillategi trata de activar el uso del euskara por parte de las cuadrillas en su tiempo

Elkartekoek egiten duten balora- zioa oso ona da. Alde batetik proiektuak oso profesional onak dituelako bere atzean eta horrek konfidantza handia ematen diete. Beste aldetik, orain euskararen erabilerari buruz ikertzeko aukera batzuk dituztelako: zertan ibiltzen diren gazteak gusturago, euskararen ezagutza batzuetan eskasa dela, motibazio falta dagoela...
Kultur Batzordea. Sortu berria da eta Atarrabian jarduerak antolatzeaz arduratzen da. Aipatzekoak dira Juan Mari Beltran musikariak emandako kontzertua, espeleologia eta Palestinari buruzko diapositiba emanaldiak, Kirmen Uribe idazle zoragarria ekarri zutela, libururen aurkezpenak... Hurrengoa Petti beratar musikariaren kontzertua izanen da, irailaren 25ean hain zuzen ere.

BESTE EUSKAL ELKARTEEKIN DITUZTEN HARREMANAK
Iruñeko Karrikirikoekin harreman handia dute, batez ere hasieran, beraiengan izugarrizko laguntza izan zutelako. Elkarte horretako lagun batzuk nolabait akuilua izan ziren Atarrabiako pertsona hauentzat. Txantreako Biltoki elkartearekin ere harremanetan daude, bi elkarteen filosofia oso antzekoa delako. Eta Euskal Herriko mailan Federazioa dago. Bertan, helburuetan eta ezaugarrietan bat egiten duten 70 inguru euskal elkarte biltzen dira.