| |
Zer emaitza eman
ditu ikerketa honek?
Burlatan 2.016 euskaldun dira. 18mila biztanleko herria izanik, euskaldunen
portzentaia %11,32koa da. Hau ez da asko, edo behintzat, nahiko genukeena,
baina gutxiengo nabarmena da. Hori konstatatzea garrantzitsua da. Populazio
horrek euskarazko zerbitzuak behar ditu eta udalak haiekiko egiten dituen
komunikazioak euskaraz izan behar dira.
Euskaldunak oso sakabanaturik
daude Burlatan, beraz, artxiboaren helburua da haiek identifikatzea eta
komunikatzeko bide zuzenagoak saiatzea. Sailkapen gehiago egin dugu, adinka,
sexuka, baina momentu ez ditugu datu horiek.
Euskaldunen portzentai
horrek zer nolako bilakaera izan du urtetan zehar?
Nafar
Gobernuak egiten duen erroldaren arabera, duela 13 urte, 1991n, 1.064
eukaldun ziren Burlatan, populazioaren %7,23. 5 urte beranduago, 1996an,
1.235 ziren burlatar euskaldunak, %8,23. 2001. urtean, 1700 euskaldun,
%10. Oso mantso, batzuek uste baino mantsoago, gora doa euskaldunen portzentaia.
1991tik 2004ra, 13 urtetan %4 igo da euskal-dunen portzentaia. Hori da
bilakaera: txikia, mantsoa, xumea, baina gora! Azken urteetan inmigrazioa
gero eta handiagoa da eta hala ere, euskararen gorako bidea ez da gelditu.
Horixe. Inmigrazioak
populazioa puzten du eta momentuz ez da D ereduaren bezero. Hori gaindituz,
gora doa euskaldunen kopurua, eta hori garrantzitsua da. Euskaldunekin
harremana indartu nahi duzue, baina euskaldun ez direnak ere kontuan hartu
beharko dira.
Euskara batzordearen jardueran, zati bat da euskaldunei begira, haiek
baitira euskara dutenak, erabiltzen dutenak eta mugitu behar dutenak,
eta beste zati bat da euskaldun ez direnak euskal girora hurbiltzen saiatzea.
Nafarroan gorabehera sozial eta politiko asko dira eta horretan ere lan
egin behar dugu. Jendea sentsibilizatu behar dugu, eta posible balitz,
euskaldundu.
Haurrak giltza
dira. Hiek izanen dira etorkizuneko euskaldunak. Badakizue zenbat haur
euskaldun den Burlatan?
Hizkuntza gutxitu betak 3 bide ditu normalizazioruntz: Hedapen geografikoa,
hedapen funtzio- nala eta hedapen demografikoa. Azken hedapen hau euskarak
eskolaren bidez egiten du. Eta urtero euskaraz 3 urteko haurren %35-40
matrikulatzen da. Ez doa gora nabarmenki, baina behera ere ez. Bizi garen
egoeran portzentaia mantetzea garrantzitsua da. Horrek pisua izanen du
etorkizuneko gizartean. Haurrak helduko dira eta pisua hartuko dute gizartean,
gizartean, administrazioan...
Hedapen funtzionala
aipatu duzu. Euskaraz egiteko esparru nahikoa eskaitzen du Burlatak?
Diglosia egoera batean hizkuntza nagusiak ia funtzio guztia ditu, eta
horiek lehentasunezkoak dira, goiz mailakoak, prestigiodunak: hezkuntza,
kultura, lan harremanak, komertzioa,... hizkuntza txikiak gizarte mailan
eragin txikia duten funtzioak dauzka: familia, lagunartekoa,... Hizkuntza
txikiak goi mailako funtzioak ere bete ahal izatea garrantzitsua da. Euskaldunak
administrazioaren aurrean inertzia
bat izan du beti, gaztelera erabiltzearena.
Alde batetik euskera
bera administrazio hizkuntza izan ez delako. Hala ere, eskabideak erregistroan
hartzen ditugularik, gero eta gehiago heltzen dira euskaraz. Behin ikeketatxo
bat egin genuen udaletxeko telefonoa hartzen duten langileekin. Gazteleraz
eta euskaraz erantzun, eta deitzaileen %16k jarraitu zuen elkarrizketa
euskaraz. Horrek esan nahi du, administrazioko langileak euskara menperatzen
badu eta bezeroak hori badaki, euskaraz egiten da. Horretarako da udaletxean
ere euskaraz kanpaina.
Jendeak euskaraz
jakin bai, baina euskara erabiltzen duela uste duzu?
Bilakaerak ez dira berdintsuak. Hori larria da. Euskalduntzea, normalean,
eskolan gertatzen
da. Eskola nahikoa da pertsona bat euskalduntzeko? Edo hizkuntza eremu
formalean gureganatzeko? Hizkuntzak maila asko ditu, erregistro asko.
Iruñeko eta Leitzako haurren ahalmen kognitiboa bertsua da. Hori
da eskolari dagokiona. Baina leitzan euskaraz egiten dute eskolatik kanpo
ere. Hori gaitasun komunikatiboa da: sentipenak, amorrua, gorrotoa, maitasuna,
afektua adierazi behar denean arazoak ditugu, eskolak ez baitu horren
aurrean irtenbiderik ematen. Ikastetxetik kanpo haurrak gaitasun komunikatibo
hori behar du, eta eskolak ez du ematen. Gaitasunik ez badugu ez dugu
erabiltzen, eta erabiltzen ez badugu ez dugu gaitasunik hartzen. Hortik
ateratzea zaila da.
Horretarako Burlatan, Atarrabian eta Huarten, Karrikaluze elkartearen
ekimenez eta gure laguntzaz, Kuadrilategi izeneko programa. Gazteengan,
hizkun-tzarekiko fideltasuna talde naturalean eraikitzen da, hau da, kuadrilan.
Larunbatetan 4 orduz, gazteendako ekintzak antolatzen ditugu, euskara
landu dezaten. Kuadrilaka eman behar dute izena. Lehenengo urtean 20 gaztek
parte hartu zuten. Iaz 40k, eta datorren urtean 60 gazteren parte hartzea
espero dugu. Gazteen euskararenganako fideltasuna oso garrantzitsua da.
Artxiboaren inguruan
zer balorazio egiten ahal dugu?
Artxiboak bitarteko bat eskaintzen digu euskaldunekin estuago lan egiteko,
gure kanpainak zuzenago eta zehatzago bideratzeko. Eta euskararen bilakaeraren
berri ere ematen digu. Hori garran-tzitsua da.
|
