Imajina ezazu egun batetik bestera zure bizitza ez dela zurea konturatzen zarela. Zarena ez zarela. Zure gurasoak ez direla zureak. Pentsa ezazu zure lagunek zu bezalako guztiak gorrotatzen dituztela. Zuk zeuk gorrotatzen dituzula zu bezalakoak direnak. Imajina ezazu, hitlerzale sutsua izanik, judua zarela esaten dizutela. Pentsa zure ametsak apurtu direla, eta, azkenik, pentsa ezazu bizitako guzti-guztia gezur hutsa izan dela.
Werner Lindemann 17 urteko aleman nazi bat da, Hitlerzale sutsua, etxetik kanpo, lagunekin batera, era guztietako ankerkeriak egiten dituena. Homosexualak, juduak, gorroto ditu. Arioa ez den edonor ere gorrotatzen du. Guztiaren gainetik ideologia jartzen duen mutikoa da, baita gurasoen aurrean ere. Betidanik izan duen ametsa Estatua defendatzea izan da, Estatua zerbitzatzea, Estatuaren alde borrokatzea. Barne-barneratua dauka guda-pilotu izan nahi duelako ideia, gurasoen ezetza izan arren. Hala ere, bere ametsa, pilotu izatea, lortzear dagoenean, bere bizitzako berririk irudikaezinena ematen diote: judua dela. "J" madarikatua. Une horretantxetik aurrera bere bizitza ez da inoiz berdina izango, bere ametsak ez dira inoiz beteko.
Txundituta. Beldurtuta. Etsita. Amorratuta. Hauek izango lirateke bere gurasoak ikustean -biologikoak ez direnak- protagonistaren egoera definituko luketen lau hitz.
Juduak gorroto dituen mutikoa, judu. Werner berarentzat sinesgaitza den egoera baten aurrean dago, inoiz imajinatu ezin izan zuen gauza baten aurrean. Hala ere, mutiko alemanak, edo juduak hobeto esanda, juduak gorrotatzen jarraituko du eta lotsa sentituko du judua izateagatik. Zer pentsatuko du jendeak? Zer Hermannek?
Berria hiri osotik zabalduko den beldur, amonaren laguntzarekin Italiara ihes egiten du, Triestera. Dena galdu du gure protagonistak, baita izena ere. Orain, Ernst da. Triesten senide baten laguntza jasoko du, Kurt-ena –edo Angelo esan beharko nuke?-. Gutxi iraunen du senide honen laguntzak, OVRAkoek harrapatu eta hiltzen baitute faxismoaren kontra ekiteagatik. Munduko hiririk tristeenean dagoela, Umberto, liburu saltzaile bat, ezagutzen du zeinak izugarri lagunduko baituen Italian dagoen bitartean. Umberto zaharraren laguntzarekin, Werner liburuak maitatzen hasiko da, eta, hauei esker, protagonistaren heltze prozesu edo asimilazio prozesu bat ikusiko dugu, beti, noski, nire ustez.
,.,
Italian faxismoak aurrera egiten duenez gero, arriskutsua bihurtu da Mussolinik zuzendutako herrialde hau; beraz, Parisera abiatzen da, maitalea agurtu gabe. Ihesi, berriro. Ihesa bihurtu da bere bizitzan duen helburu bakarra.
Parisen dagoelarik, lan egiteaz gain, Gymanasium-ean bere irakasle izan zen batekin topo egiten du. Denborak aurrera egin ahala, Ochler-ekin batera Werner egunkari klandestino batean idazten hasiko da. Ochlerrek berak bidaliko du Marsellara filosofia irakasle ospetsu bat babesteko. Azkenean, Frantziako hiri honetan gelditurik, Espainiara pasatu nahi zuten juduak laguntzen irabaziko du ogia. Nobelak ezin amaiera harrigarriagoa dauka: bere lagun mina izan zen Herman hitlerzale amorratua hilko du. Ondoren, ihesi, berriro.
Lertxundik ideologia batengatik bizi izan ziren, eta bizitzen diren, sufrimenduak agerian uzten ditu. Batzuetan, ideologiak itsutu egiten gaitu eta edozein gauza egitera "bultzatzen" gaitu, nahiz eta gauza horiek etikoak ez izan. Arazoa? Ez garela gai errealitatea ikusteko. Werner Hitler-ekin itsuturik zegoen eta era guztietako ankerkeriak egiten zituen. Bere sekretua errebelatu izan ez balitz, juduen kontra jarraituko zukeen. Idazleak agerian utzi nahi duen beste gauza bat XX. mendean bizi izan ziren kezka existentzialistak dira; judua dela konturatzen denean, Werner-ek ez dauka ez itxaropenik, ez ilusiorik, ezta bizitzeko gogorik ere.
Prosa paregabe baten bidez kontatzen digu Lertxundik istorio hunkigarri hau. Istorioak, idazleak dioen bezala, isiltasuna behar luke aterbe. Lexiko zehatza, zuzena, erabiliz, istorioan bete-betean sartzen zaitu. Proposamen ezin hobea.
Pentsatu zu ez zarela zu. Zure bizitza ez dela zurea. Pentsa ezazu dena utzi behar duzula, ihes egin behar duzula. Pentsa ezazu bakardadea izango dela zure adiskiderik hoberena.