Testua eta argazkia: Amaia Alonso, "Kañajora"
Diembering herriari eta bere bizilagunei zuzendutako adorez betetako eskutitza:
Kasumay! Bumba jine!
Nola doaz eguneroko gauzak herri bitxi, eder eta magiko horretatik? Ziur aski betiko martxan; emakume batzuk arroza biltzen soroetan goizetik gauera, beste batzuk merkatuan barazki eta fruituak saltzen, edo etxeko lanetan eta ume jaio berriekin gelditu gabe lanean, gizon batzuk hirian turismoarekin lan egin nahian, besteak arrantzan, palmondoen ardoa jasotzen edo patxadaz tea hartzen.
Hainbeste maite zaituztedan ume txikitxoak aldiz eskolan egongo zarete jolas, margo eta zuen abestiaz inguratuak eta gazteenak ikastetxean ea nor ote den irakasgai guztiak gainditzen dituena gero hirira joan eta institutuan sartu ahal izateko.
Aurrera guztiei eta gorde ezazue Diembering goitik behera eta barrutik kanpora, zaindua izatea merezi duelako.. hain da polita eta zirraragarria! Zuhaitz erraldoiak forma izugarriekin dituzue, etxeak, etxolak eta txabola txiki, handi eta abegitsuak. Oso berezia da zuen natura berde berdea eta animaliaz inguratua. Itzela!
Eskutitz honen bitartez eta nire hitz xume hauekin eskertu nahi dizuet niregatik egin duzuen guztia. Eskerrik asko ni neu ezagutzen ikasten laguntzea-gatik. Mila esker nirekin horren maitagarriak izan zaretelako eta ikusi ninduzuen lehenengo momentutik baldintzarik eta interesari gabe maitatu nauzuelako.
Zuen izateko eta bizitzeko era niretzat eredu ikaragarri positiboa da. Bi hilabete zuekin bizi ondoren gauza asko ikasi ditudala pentsatzen dut; zorioneko neska naiz! Bizitzaren irakurketa berri bat erakutsi didazue. Oso garrantzitsua da jakitea mundu honetan oraindik ere, nire herrialdean galtzen ari diren baloreak zuek mantentzen dituzuela.
Egia esan Diemberingen egotearen esperientzia, hemen Euskal Herrian duela 100 urte bezalaxe bizi zaretela, nire berraitona eta amonen modura. Hau asko gustatu zait.
Herrian musulmanak, kristauak, ebanjelistak, animistak eta rastak elkar bizi zarete, norberak besteoi errespetatuz eta zuen artean integratuaz. Honelakorik ez dut nire herrian bizi, ez ikusi eta honexegatik miresten zaituztet.
Sozial arloan maitemindu nauzue! Izugarriak zarete; denak elkarri agurtzen diozue kontaktu fisikoa edo elkarrizketa batekin ez bada, irriño bat ezpainetan duzuela; berdin du ze pertsona den, nondik datorren, nolako estatusa duen, mozkor bat den edo eta komunitatearen burua den.
Nire bizitzan, bai jendearekin bai famili edo lagunekin hitz eta lasai egoteko denbora falta nago, beti estresaz jota eta lanaz gainezka. Egia esan Diemberingtarrak bizi zareten era maite dudala oso. Zuek irakatsitako guztia, nire egunero- kotasunean martxan jartzen ahaleginduko naiz. Zoriontsu izaten hasteko oso bide egokia dela pentsatzen dut eta.
Zenbat bizipen eta esperientzi pasatu ditugun elkarrekin, ezta? Gogoratzen zarete iritsi nintzen lehenengo eguneko erditzea? Flipatua nengoen! Mundura umetxo bat ekartzen lagunduko nuen!! Hor nengoen ni emakumearen sabelari bultza eta bultza nire indar guztia jartzen eta sentsazio arraroak sentitzen nire barrenean, usain fuerte bat zegoen, bero ikaragarria, odola leku guztietatik.. emakume haurduna ezin oihukatu, ezin ahotik soinurik atera, beren kultura dela medio. Anestesiarik ez dago eta episotomia egiteko guraize txiki batzuekin moldatzen dira. Zintzoa banaiz zorabiatu nintzela esango dizuet konturatu ez zineten arren, une batean lurrera eroriko nintzela pentsatzen nuen, baina umetxoa atera genuenean gaitz guztiak aldendu zitzaizkidan. Bigarren erditzean negar malkoak ateratzen zitzaizkidan niretzat oso hunkigarria izan zelako. Egunak eta asteak pasa ahala emagin ederra bihurtu nintzen ehhh!!!
Egunero ordu gutxi batzuk pasatzen nituen eskolan andereñoekin batera, ahal nuen modu hoberenean klaseak ematen laguntzen, 185 umeri hain zuzen ere. Hantxe aritu nintzen nire jolas eta abesti euskaldunak erakusten: "Pintxo-Pintxo gure txakurra da ta..." Kwatay, zuen hizkuntza, kostata bada ere, zertxobait ikasi nuen komunika ahal izateko. Bizilagun guztiek praktikatzen lagundu didazue "dingilis-dingilis" (poliki-poliki) Eyehem! (eskerrik asko). Asko gustatzen zaizue zuen hizkuntza eta kultura ni bezalako pertsonak ezagutzea eta ikastea. Zuekin identifikatzen naiz, euskara eta nire kultura ere, ikaragarri maite ditudalako ere.
Alaba, arreba, ahizpa, izeba, lehengusina eta laguna sentitu naiz. Familia artean egon naiz lehenengo egunetik azkenera. Gaur egun hemen Burlatan nagoela, egunero telefono deiren bat jasotzen dut zer moduz nagoen galdetzeko eta egunero emozioz negar egin arazten didazue. Gogoratzen dituzue nire azkeneko hiru egunak? zelako negarrak bota nituen! Negar batean, tristura handiarekin Burlatara itzuli behar nintzelako eta zuek guztiok ni kontsolatu eta animatu nahian, itzuliko nintzela esanez. Nahiago nuke itzultzerik banu! Inshala! Nire alde dagoen guztia egingo dut aurten ere Diemberingen agertzeko. Gauza asko dauzkat oraindik egiteko eta ikasteko: Mbalax dantza tradizionala, arrozaren bilketa, sukaldearen sekretuak (maffe, yassa, yebuyen, bissap..), egurraren lanketa, panpinen fabrikazio-prozesua, maskorrei zuloak egin, ileari txirikordak egiten ikasi, erritual eta zeremonietan gehiago parte hartu, erleetara joan, palmondoaren ardoaren prozesua ikusi, matxetearekin kokoa zuritu, herria eta txoko guztiak arakatzen segitu, Kwatay gehiago ikasi, abestiak eta esanahiak ere, zuen herri-historia mamitsua hainbeste lotzen nauena miatzen jarraitu, eta zuekin BIZI!
Tira ba lagunak, eskutitza hau amaitzear nago baina ongi dakigu hau ez dela agur bat; beti kontaktuan izango gara. Agurtzen da zuen Amaia "Kañajora" (herrian zehar asko ibiltzen den pertsonari deitzen diozue eta nire goitizena bihurtu zena ere) hurrengora arte.
Beno prexioxotes, "Uyukor-mememe, aya-kasumay, nngot-kasumay et uyukorkuatu". Je vous aime beaucoup.Bisou bisou.
Jarraitu horren bereziak izaten.
Eyehem! Esker mila.